Page 215 - Đặc San TQLC 2026

Tổng Hội Thủy Quân Lục Chiến Việt Nam

rút về Thuận An chiều 24-3-1975. Tôi đau tàu dừng lại ga Gia Rai, Xuân Lộc. Có
lòng nhớ đến những ngày buồn tiếp theo đoàn xe chờ sẵn để chở một số tù trong
sau đó khi LĐ147/TQLC gặp những đó có các Đại Tá Soạn, Thông và tôi vào
“không may” do sự thiếu phối hợp trong trại Z30A, riêng Đại Tá Lương thì về Trại

vấn đề chỉ huy và tham mưu của cấp B cách Trại A khoảng 3 cây số ngược về
Quân Đoàn cho một cuộc rút lui thủy bộ hướng Gia Rai.
tại Thôn An Đương, để rồi phải tan hàng Sinh hoạt ở trại Z30A, Xuân Lộc,
vào khuya đêm 26-3-1975. cũng giống như các trại khác mà chúng
Con tàu dừng lại ga Huế khá lâu vào tôi đã từng trải qua. Cũng vẫn tiếng kẻng
lúc tối. Qua các khung cửa sổ của các toa sáng, trưa, chiều, tối. Cũng vẫn chén cơm
tàu, trong ánh đèn vàng mờ ảo bên sân độn bo bo, ngô, khoai, sắn, với nước muối,
ga, tôi không ngăn được xúc động khi thỉnh thoảng đựợc miếng khô, cá hay
thấy các chị, các em buôn bán hàng rong chút canh rau. Cũng vẫn lãnh cây cuốc
vẫn còn dành nhiều cảm tình đặc biệt cho mỗi sáng để thể hiện “lao động là vinh

những người tù VNCH. Những bao thuốc quang” theo lời “bác và đảng”. Tuy nhiên
lá, bánh chưng cột chùm vào nhau, những lúc còn ở ngoài Yên Bái do bộ đội quản
ổ bánh mì, v.v.. được ném qua khung cửa lý, thì trại có kế hoạch lao động qui mô
sổ của các toa tàu như những quà tặng hơn nhờ địa thế và hoàn cảnh cho phép.
kèm theo những câu mời đầy nghĩa tình Phần lớn trại bắt tù trồng các loại hoa
“Quân Dân Cá Nước” ngày nào: “Mời các màu, thậm chí trồng lúa lấy sức người
bác, các anh dùng cho đỡ đói, hút thuốc thay trâu kéo cày.

đi cho đỡ lạnh, không phải trả tiền mô Trại cũng có chương trình đào ao
v.v…”. trong tiếng quát tháo của công an nuôi cá chắm cỏ, đốn cây rừng làm nhà,
ngăn cấm đuổi đi. đóng hòm cho tù, hay bán cho hợp tác xã
Hoạt cảnh bi hài đó tưởng không bao lấy tiền cho trại “cải thiện” (chữ VC) bửa
giờ có thể xảy ra, nhưng nó đang xảy ra ăn v.v.. Mỗi tối tù đọc báo cho tù nghe,
và vẫn còn tiếp diễn ở những ga kế tiếp ai mệt thì vừa nghe vừa ngồi ngủ, miễn
nữa…Không cần phải nói, tất cả anh em đừng để quản giáo bắt gặp thì phải mất
chúng tôi trên tàu đều cảm thấy được công viết kiểm điểm. Có anh đã ngủ lén
niềm an ủi và hạnh phúc to lớn trước tấm mà còn ngáy to không khác nào “lạy ông

lòng ưu ái của người dân xứ Huế nói riêng con ở bụi nầy”. Cứ 6 tháng thì làm kiểm
và người dân Miền Nam nói chung. điểm định kỳ một lần, cố gắng viết đúng
Nghĩa cử đó đã thể hiện tấm lòng đồng như lần trước, miễn có chữ “tiến bộ” (chữ
bào Miền Nam vẫn còn giữ mãi hình ảnh VC) thì bài kiểm điểm được đánh giá là
người lính VNCH như biểu tượng của có “chất lượng” (chữ VC).
Chính Nghĩa và Nhân Ái mà họ không Ít hôm sau, khi hay tin có tôi về trại
tìm thấy ở người CSBV. A Xuân Lộc, Trung Tá Huỳnh Văn Lượm
Khoảng 22 giờ hôm sau tức 26-4-1983, (Tham Mưu Trưởng LĐ258/TQLC cho

Đặc San Sóng Thần 2026 Trang 205